Szukaj w sieci Szukaj na stronie

 

English version

 

Życie ukryte pod lodem?

 

Wielu naukowców uważa, że pierwszym kandydatem na zamieszkany świat w Układzie Słonecznym (oczywiście poza Ziemią) jest właśnie Europa. To jedno z nielicznych miejsc w Układzie Słonecznym, gdzie występuje woda w stanie ciekłym, choć nie wiadomo dokładnie, jak głęboko pod lodową powierzchnią. Obecnie podejrzewa się, że głębokość oceanu na Europie wynosi ok. 50 km.

Jowisz, największa planeta w Układzie Słonecznym, wywiera na Europę oddziaływanie pływowe, które wytwarza ilość ciepła wystarczającą do utrzymania na niej wody w stanie ciekłym. Ron Greeley, profesor geologii na Uniwersytecie Stanowym w Arizonie (ASU), kierujący badaniami astrobiologicznymi tego księżyca twierdzi, że skoro życie pojawia się szybko przy odpowiednich warunkach, powinno być obecne wszędzie, gdzie występuje ciekła woda, źródło energii i podstawowe pierwiastki chemiczne. Należy przy tym pamiętać, że organizmy znajdujące się zbyt blisko powierzchni księżyca mogłoby zabić promieniowanie Jowisza.

Europa była badana na podstawie danych zebranych przez sondę Galileo. Według Profesora Greeleya, dalsze badania powinny się skupić na obszarach, na których procesy geologiczne mogły wywołać topnienie lodu – tam organizmy byłyby chronione przed szkodliwym promieniowaniem i miałyby odpowiednio duże zasoby składników odżywczych.

Richard Greenberg, profesor z tego samego uniwersytetu (ASU), jest zdania, że Europa może nie tylko posiadać życie, ale także pobudzać je do ewolucji. Wspólne działanie wielu czynników może prowadzić do powstawania szczelin nadających się do zamieszkania przez żywe organizmy.

Według Greenberg'a, połączenie pływów wywoływanych przez Jowisza, obecności ciepłej wody i okresowego oświetlania powierzchni mogłoby doprowadzić do zachodzenia ewolucji biologicznej w oceanie. Profesor Greenberg od 1997 roku wraz ze swoim zespołem analizował zdjęcia nadesłane przez sondę Galileo.
 
Pływy występujące na Europie są o wiele większe niż na Ziemi. Ich wysokość sięga 500 metrów. Razem z powierzchnią przesuwa się woda. Pływy powodują również rozprowadzanie substancji niezbędnych do powstania i przetrwania żywych organizmów.

Do niedawna naukowcy byli zdania, że lodowa skorupa Europy ma kilkadziesiąt kilometrów grubości i nigdy nie odsłania oceanów. Profesor Greenberg uważa jednak, że znaleziono dowody na to, że czasami dochodzi do odsłonięcia fragmentu oceanu.

 

 

 

 

 

 

 

 

Pływy są przyczyną powstawania na powierzchni tego księżyca Jowisza różnego rodzaju: pęknięć, grzbietów, a także obszarów chaotycznych.

Naukowcy są zdania, że grzbiety powstają, gdy woda wycieka z głębszych warstw przez szczeliny na powierzchnię, gdzie zamarza aż do całkowitego zamknięcia szczeliny. Proces ten może trwać tysiące lat.

Obszary chaotyczne powstają, kiedy lód na powierzchni Europy topi się. Według Profesora Greenberg'a ciepło związane z pływami jest wystarczająco duże, aby stopić lód. Innym wyjaśnieniem mogą być podwodne wulkany czy, poznane w latach 70. XX w. wyloty geotermalne – źródła gorącej wody wydobywającej się z dna oceanicznego. Prof. Christopher Chyba z Instytutu SETI, specjalista w dziedzinie astrobiologii, jest zdania, że życie może istnieć na dnie oceanu na Europie w pobliżu wylotów geotermalnych.

Wszystkie te czynniki, połączone, mogły stworzyć środowisko stabilne, ale ciągle się zmieniające, co pobudza proces ewolucji. Życie pod lodową powierzchnią Europy może przypominać proste organizmy występujące w oceanach na Ziemi. Profesor Richard Greenberg wyobraża sobie, że mikroby te ulegają hibernacji, gdy woda zamarza i trwają tak, aż lód z powrotem się stopi. Podobnie zachowują się bakterie odkryte na Antarktydzie.